نیما ارکانی: فیزیک‌دان برجسته ایرانی

بیوگرافی

نیما ارکانی حامد (Nima Arkani-Hamed) در ۵ آوریل سال ۱۹۷۲ میلادی (۱۶ فروردین ۱۳۵۱ شمسی) در هیوستون، تگزاس ایالات متحده آمریکا به دنیا آمد. او از تبار ایرانی می‌باشد چراکه پدرش یعنی جعفرقلی ارکانی حامد متعلق به تبریز است.

وی تحصیلات خود را در رشته فیزیک در دانشگاه تورنتو و دانشگاه برکلی گذرانده است. او پس از پایان تحصیلات خود در دانشگاه هاروارد، موسسه مطالعات پیشرفته و در دانشگاه کرنل مشغول به کار بوده است.

تحصیلات

نیما ارکانی پس از اینکه به همراه خانواده‌اش از ایران خارج شدند به کانادا رفتند. تحصیلات دوره‌ی دبیرستان خود را در کانادا سپری کرده و مقطع کارشناسی را در دانشگاه تورنتو گذرانده است.

فارغ‌التحصیلی نیما ارکانی از رشته‌های ریاضی و فیزیک با کسب نمره‌های عالی از دانشگاه تورنتو همراه بود. او پس از فارغ‌التحصیلی نیز به دانشگاه کالیفرنیا رفت و تحصیلات خود را آن‌جا ادامه داد که این دانشگاه زیر نظر لاورنس هال می باشد.

سرانجام او توانست در سال ۱۹۹۷ میلادی (۱۳۷۶ شمسی) مدرک دکترای خود را دریافت کند. پس از دریافت دکتری نیز به دانشگاه استنفورد و به بخش SLAC رفت تا به ادامه‌ی تحصیل در پست دکتری بپردازد.

از مهم‌ترین تحقیقات او، تحقیق در دانشگاه مشهور هاروارد در سال ۲۰۰۱ میلادی (۱۳۸۰ شمسی) بود که با هاوارد گئورگی و آندر کهن بر روی ذرات فوق‌العاده ریز انجام دادند. نتیجه‌ی تحقیقات آن‌‌ها توانست تئوری HIGGS را به عمل آورد.

همچنین این فیزیک‌دان در طی سال‌های ۲۰۰۲ تا ۲۰۰۸ میلادی (۱۳۸۱ تا ۱۳۸۷ شمسی) در دانشگاه هاروارد استاد بوده است. همچنین او در کرسی استادی در دانشگاه پرینستون حضور دارد. این کرسی از سال ۱۹۳۳ تا ۱۹۵۵ میلادی (۱۳۱۲ تا ۱۳۳۴ شمسی) متعلق به آلبرت انیشتین بوده که پس از ارائه نظریه عمل‌کرد جهان ارکانی، از او برای شرکت در پروژه طرح تونل شتاب‌دهنده دعوت شد.

خانواده نیما ارکانی

خانواده نیما ارکانی از تحصیل‌کردگان و دانشمندان برجسته ایرانی هستند. پدر او با نام جعفرقلی ارکانی حامد یک دانشمند اهل تبریز بوده است.

زمینه‌ای که پدر نیما ارکانی در آن مشغول بوده؛ مربوط به تحلیل کردن ویژگی‌های فیزیکی ماه و در زمینه چارچوب پروژه آپولو بوده است.

در زندگینامه نیما ارکانی-حامد آمده است که نام مادر نیما ارکانی حمیده الستی بوده و دارای یک خواهر با نام ساناز است که هر دو فیزیک‌دان هستند.

در سال ۱۹۷۸ میلادی (۱۳۵۷ شمسی) که در ایران انقلاب شد؛ پدر نیما ارکانی در دانشگاه شریف تحصیل می‌کرد. حتی برای مدتی نیز رئیس دانشکده فیزیک بود. اما چیزی نگذشت که او در نامه‌ای به همراه ۱۴ همکار خود، بسته شدن دانشگاه شریف را به شدت محکوم کرد.

کسانی که آن نامه را امضا نمودند در لیست سیاه قرار گرفتند که جعفر ارکانی نیز در میان آن‌ها حضور دارد. جعفر ارکانی نیز برای سال‌ها مخفی شده بود و در آخر سال ۱۹۸۱ میلادی (۱۳۶۰ شمسی) مبلغ ۵۰۰۰۰ دلار را که تمام زندگی او بود به قاچاقچیان داد تا او را از مرز ایران به ترکیه منتقل کنند.

نظریه‌های نیما ارکانی

در زندگی‌نامه نیما ارکانی-حامد که از فیزیک‌دان‌های نظری بود، نظریه‌های مختلفی وجود دارد که افکار و دید ما را به جهان باز می‌کند. نظریه ریسمان وی حداقل دارای ۱۱ بند بسیار مهم است.

در این نظریه که تئوری ابر ریسمان نام دارد و به اختصار به آن ریسمان می‌گویند؛ توضیح داده شده است که در این جهان، ذراتی که وجود دارند در واقع کوچک‌ترین حالت نیستند و حلقه‌هایی هستند که همواره در نوسان‌اند و نام آن را ریسمان گذاشته‌اند.

مهم‌ترین نظریه‌های نیما ارکانی:

• نظریه ابعاد اضافی بزرگ (Large Extra Dimensions)
• مدل‌سازی ذرات ابرمتقارن
• تئوری ریسمان و ابرریسمان
• نظریه آمپلی هدرون (Amplithedron)
• مطالعات در زمینه ماده تاریک و انرژی تاریک
• توسعه نظریه میدان‌های مؤثر
• کار بر روی نظریه گرانش کوانتومی

کارهای نظری ارکانی به درک بهتر ما از جهان در کوچک‌ترین و بزرگ‌ترین مقیاس‌ها کمک کرده است. نظریه ابعاد اضافی بزرگ او این امکان را می‌دهد که برخی از مسائل حل‌نشده در فیزیک ذرات، مانند مسئله سلسله مراتب، توضیح داده شوند.

جوایز و افتخارات

در زندگی‌نامه نیما ارکانی-حامد جوایز زیادی وجود دارد که به سبب آزمایش‌ها و پژوهش‌های مهمی که انجام داده آن‌ها را دریافت کرده است.

مهم‌ترین جوایز و افتخارات:

• جایزه PHI BETA KAPPA (۲۰۰۵): از دانشگاه هاروارد به دلیل تعلیمات عالی که به دانشجویان می‌داد دریافت کرد.
• جایزه فیزیک بنیادی (۲۰۱۲): از یوری میلنر، به دلیل فعالیت کردن او بر روی هیگز کوچک دریافت کرد که این جایزه از سوی میلیاردر روس به او داده شد.
• مدال گریبو (۲۰۰۳): از موسسه فیزیک اروپا به او اهدا شد.
• جایزه ساکلر (۲۰۰۸): از دانشگاه تل آویو به او تعلق گرفت.
• جایزه تحقیقاتی DOE (2000): از وزارت انرژی آمریکا
• همکار انجمن فیزیک آمریکا (۲۰۰۹)
• عضویت در آکادمی علوم و هنرهای آمریکا (۲۰۱۶)

ارکانی همچنین به عنوان یکی از برجسته‌ترین سخنرانان در کنفرانس‌های بین‌المللی فیزیک شناخته می‌شود و مقالات او در معتبرترین مجلات علمی جهان منتشر شده‌اند. او الهام‌بخش نسل جدیدی از فیزیک‌دانان نظری در سراسر جهان است.

فیزیک بنیادی از زبان نیما ارکانی

برای آشنایی بیشتر با نظریه‌ها و دیدگاه‌های نیما ارکانی، ویدیوهای زیر را مشاهده کنید:

گالری تصاویر

در این بخش مجموعه‌ای از تصاویر نیما ارکانی در مراحل مختلف زندگی و فعالیت‌های علمی او را مشاهده می‌کنید:

تایم‌لاین زندگی نیما ارکانی

مهمترین رویدادهای زندگی این فیزیک‌دان بزرگ در تایم‌لاین زیر نمایش داده شده است:

سخن پایانی

در این مقاله به بررسی زندگی‌نامه نیما ارکانی-حامد پرداختیم که یک فیزیک‌دان حرفه‌ای و مشهور بوده است. بیوگرافی این فیزیک‌دان را بررسی کردیم و فهمیدیم که او تمامی اعضای خانواده‌اش نیز فیزیک‌دان بوده‌اند.

هم اکنون نیز کشور چین و برای پیشبرد اهداف بزرگ خود از این دانشمند بهره می‌برد. همچنین جوایزی زیادی نیز دریافت کرده است. هدف از ارائه این مقاله آشنایی شما با این انیشتین بعدی بود تا اطلاعاتی درباره‌ی او در اختیار شما قرار دهیم و این‌ها بخشی از زندگی‌نامه نیما ارکانی-حامد بود.

امیدواریم این مقاله برای شما کارآمد و مفید واقع شده باشد. از همراهی شما سپاس‌گزاریم.